აირჩიე მდგრადი მომავალი
საპარლამენტო არჩევნები 2016

 ბიომრავალფეროვნება, ტყე

საქართველო როგორც კავკასიის  შემადგენელი ნაწილი, შედის ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის (WWF) 200 გლობალური ეკორეგიონის შემადგენლობაში. ამასთანავე, საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას დეგრადაციისა და გადადგურების საფრთხე ემუქრება, რის გამოც ის შეტანილია მსოფლიოს ბიომრავალფეროვნების 34 ცხელ წერტილში. საქართველოში ბიომრავალფეროვნების ძირითად საფრთხეებს (ბიომრავალფეროვნებაზე პირდაპირ მოქმედ ფაქტორებს) წარმოადგენენ : ბუნებრივი ჰაბიტატების (საბინადრო გარემოს) შემცირება/დეგრადაცია, ბუნებრივი რესურსების ჭარბი გამოყენება, გარემოს დაბინძურება, უცხო ინვაზიური სახეობების გავრცელება და კლიმატის ცვლილება. ბიომრავალფეროვნების შემცირების გამომწვევ ძირეული მიზეზებია: მოსახლეობის სიღარიბე, რაც ადამიანებს ბუნებრივი რესურსების არამდგრადი გამოყენებისკენ უბიძგებს ენერგიის, საკვებისა თუ ფინანსური სარგებლის მისაღებად; მოქალაქეებისა და გადაწყვეტილების მიმღებების მიმტაცებლური და უპასუხისმგებლო ქმედებები, რაც გულისხმობს ბუნებრივი რესურსების გამოყენებას და ბუნებისადმი ზიანის მიყენებას მოსალოდნელი შედეგების სრული უგულვებელყოფის პირობებში, რასაც მნიშვნელოვანწილად ხელს უწყობს ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელობისა და საკუთარი ქმედების უარყოფითი ზეგავლენის გაუცნობიერებლობა. ბიომრავალფეროვნების შემცირებას ხელს უწყობს, რომ პოლიტიკის დოკუმენტებში, სტრატეგიებსა და პროგრამებში ბიომრავალფეროვნების ფასეულობი არასაკმარისი ხარისხით არის ასახული. ბიოლოგიური რესურსების გამოყენების მარერეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმები არაადეკვატური და გაუმართავია.

ტრადიციულად, საქართველოში ტყის ეკოსისტემების დეგრადაციის ძირითადი განმაპირობლად ითვლებოდა ტყის მერქნული რესურსების არამდგრადი ჭრა და ჭარბი ძოვება. გაუმართავი მმართველობის სისტემა და სათანადო კონტროლის არარსებობა განაპირობებს, რომ ბუნებრივი რესურსების ექსპლუატაციას მდგრადი განვითარების პრინციპების უგულებელყოფით გრძელდება. ამი გამო, ინფრასტრუქტურული პროექტების და წიაღისეულის მოპოვების შედეგად ტყის განადგურებისა და დეგრადაციის ტემპმა გადააჭარბა ისეთ ტრადიციულ საფრთხეებს, როგორიცაა არამდგრადი ტყის ჭრა და ძოვება. ინფრასტრუქტურული პროექტები (გზების, მილსადენების, შენობა-ნაგებობების, ჰესებისა და კაშხლების მშენებლობა), წიაღისეულის მოპოვება ღია კარიერული წესით და მიწის ნაყოფიერი ფენის მოხსნა, იწვევს ტყის საფარის კარგვასა და დეგრადაციას. „ინფრასტრუქტურის განვითარებამ შეიძლება ბიომრავალფეროვნების თვალსაზრისით მაღალი ფასეულობის მქონე ეკოსისტემების განადგურების საფრთხე შექმნას. ეკოლოგიურ დერეფანში ან სხვა მგრძნობიარე ტერიტორიაზე მდებარე ბუნებრივი ჰაბიტატის შედარებით მცირე ფართობის გაკაფვამაც კი, შესაძლებელია შეუქცევადი ზიანი გამოიწვიოს“ .

წიაღით სარგებლობა და ენერგეტიკული პროექტები არა მხოლოდ ტყის ეკოსისტემების დეგრადაციას განაპირობებენ. გრძელდება ისეთი ეკოსისტემების/ჰაბიტატების დეგრადაცია, როგორიცაა მდინარეები, შავი ზღვა და სანაპირო ზოლი, ბუნებრივი სათიბ-საძოვრები. პრობლემებია სალიცენზიო პირობების შესრულების კონტროლის სფეროშიც - მოქმედი კანონმდებლობა მეტად მწირ შესაძლებლობებს ქმნის გაცემული ლიცენზიების საკონტროლებლად, თუმცა, ეს შესაძლებლობებიც არ გამოიყენება სრულად.

ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს და ეფექტურ ინსტრუმენტს დაცული ტერიტორიების დაარსება წარმოადგენს. დღეისათვის საქართველოში არის 14 სახელმწიფო ნაკრძალი, 11 ეროვნული პარკი, 19 აღკვეთილი, 42 ბუნების ძეგლი და 2 დაცული ლანდშაფტი. მათი საერთო ფართობი შეადგენს 520,811 ათას ჰექტარს, რაც ქვეყნის ტერიტორიის 8,6%-ია (აფხაზეთის და სამხრეთ ოსეთი ტერტირორიაზე არსებული ჩათვლით) . დაცული ტერიტორიების ეს რაოდენობა და ფართობი არ არის საკმარისი ბიომრავალფეროვნებისა და ეკოსისტემური სერვისების დასაცავად. ამასთანავე, საქართველოს დაცული ტერიტორიები პრაქტიკულად იზოლირებული არიან და არ უკავშირდებიან ერთმანეთს ეკოლოგიური დერეფნებით. ქვეყანაში არსებობს ისეთი სენსიტიური ადგილები და რეგიონები, რომლებიც ჯერ კიდევ არ არის მოქცეული დაცული ტერიტორიების სტატუსის ქვეშ. ნაკლოვანია დაცული ტერიტორიებთან დაკავშირებული კანონმდებლობა - ის, ხშირ შემთხვევაში, ვერ უზრუნველყოფს დაცული ტერიტორიის ძირითადი ფუნქციის - ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების - რეალიზებას.

იმის გათვალისწინებით, რომ ქვეყანა ორიენტირებულია სწრაფ ეკონომიკურ განვითარებაზე, უკვე ხორციელდება და მოსალოდნელია მთელი რიგი ინფრასტრუქტურული და ენერგეტიკული პროექტების, ასევე ბუნებრივი რესურსების, მათ შორის, ხე-ტყისა და სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისა და გადამუშავების პროექტების განხორციელება, მნიშვნელოვანია, ქვეყანაში არსებობდეს ბიომრავალფეროვნების დაცვის, აღდგენისა და შენარჩუნების ეფექტური მექანიზმები.


საპარლამენტო
არჩევნები 2012
ადგილობრივი თვითმმართველობის
არჩევნები 2010

საპარლამენტო
არჩევნები 2008
მხარდაჭერილია Both ENDS მიერ
Copyright © Green Alternative. All rights reserved