Independent Forest Monitoring




პარტიები გვპირდებიან

ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 2010

ინტერვიუ საქართველოს კონსერვატიული პარტიის ლიდერთან, თბილისის მერობის კანდიდატთან, ზვიად ძიძიგურთან

10 მაისი, 2010 წ.

ბატონო ზვიად, როგორ ფიქრობთ, რომელია განსაკუთრებულად მწვავე გარემოსდაცვითი პრობლემა თბილისში?

რეკრეაციული ზონების და მწვანე ნარგავების ფართობის შემცირება ყველაზე მწვავე პრობლემაა თბილისში. თბილისში, ამ თვალსაზრისით, ყველაზე რთული მდგომარეობაა პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებთან შედარებით. ქალაქის ხელისუფლება და ცენტრალური ხელისუფლება ცვლილებებს იღებენ კანონში, რომლითაც ამ რეკრეაციულ ზონებს ასხვისებენ. თქვენ კარგად გახსოვთ, როგორ მოვიდა სააკაშვილი ხელისუფლებაში, როგორ იცავდა წყნეთის ტყეებს გაჩეხვისაგან. ეხლა თავად მიადგნენ და ფაქტიურად, ყიდიან ყველაფერს, იმ მწვანე ნარგავებს, რითაც უნდა ვისუნთქოთ ჩვენ და ჩვენმა შვილებმა. კორუფციაა აქ ცალსახად გამეფებული. თბილისში ესტაკადის მშენებლობისას გაიჩეხა ძალიან დიდი რაოდენობით ხე - 700 თუ 800 ხეა უკვე მოჭრილი და სანაცვლოდ არაფერი არ არის შემოთავაზებული. ჩემი აზრით, საქართველოს პატრიარქი ერთადერთია ვინც ქალაქის გამწვანებაზე იზრუნა ამ ბოლო დროს. პატრიარქმა ყველას მოუწოდა, რომ ხეები დარგონ. ეს არის ყველაზე მტკივნეული საკითხი, რომელსაც სერიოზული ყურადღება ექცევა ევროპის ნებისმიერ ქალაქში, ყველა ქვეყნის პარლამენტში. საქართველო ერთადერთი ქვეყანაა, რომელიც დაუდევრად ეკიდება ამ საკითხს. თბილისში, კომუნისტურ პერიოდშიც კი, დადგენლი იყო, სად უნდა ყოფილიყო მწვანე ზონები, რათა ჩვენი ბავშვები სუფთა ჰაერზე გაზრდილიყვნენ; დღეს ამ მხრივ სავალალო მდგომარეობაა.

იმ შემთხვევაში, თუ თქვენ გახდებით თბილისის მერი, რითი დაიწყებთ სიტუაციის გამოსწორებას?

ქალაქის დონეზე მიღებული უნდა იყოს დოკუმენტაცია, რომლის მეშვეობითაც შემოღებული იქნება სავალდებულო გამწვანების ღონისძიებები. გამწვანების სამსახურმა ძალიან სერიოზულად უნდა იმუშაოს.

ანუ აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდება?

რა თქმა უნდა. სურამში 30-იან წლებში სატყეო მეურნეობის ხელმძღვანელის უზარმაზარი ძალისხმევით დიდ ფართობებზე გაშენდა ტყე. შედეგად, სურამი დღეს საკურორტო ზონაა და იქ ბევრს დაჰყავს ბავშვები მთელი აღმოსავლეთ საქართველოდან. შესაძლებელია ასეთი ინიციატივის დაწყება თბილისშიც; მჭიდროდ დასახლებულ კვარტლებშიც კი არის შესაძლებლობა იმისა, რომ ხე დაირგას და პარკი გაკეთდეს. თავად ამ კვარტლების მოსახლეობაც სულს მოითქვამს იმ თვალსაზრისით, რომ ექნებათ შესაძლებლობა, ურბანულ გარემოში სადღაც თავი შეაფარონ და დაისვენონ.

ნამყოფი ვარ ბერლინში, მიუნხენში, სტრასბურგში... ეს ქალაქები “დავარცხნილი” და მოვლილია; ხალხი საღამოობით დასეირნობს, ბავშვებს დაატარებენ. ეს სერიოზული კულტურული მიღწევაა. სწორედ ეს არის გასაკეთებელი, ამის ორგანიზებაა საჭირო. სპეციალისტებთან ერთად შესადგენია ქალაქის მწვანე ნარგავების გაშენების გეგმა და შემდეგ ამ გეგმის მეშვეობით საჭიროა მოქმედება. ეს გეგმა შესაბამისობაში უნდა იყოს ქალაქის გენერალური განაშენიანების გეგმასთან. ამ საკითხის გადაწყვეტა შეუძლებელია ამოგლეჯილი იყოს კონტექსტიდან, ამიტომ არქიტექტორებმა, მწვანეებმა და საზოგადოებამ ერთად უნდა იმუშაონ; უნდა შეიქმნას ერთიანი საბჭო და საბჭომ უნდა დაგეგმოს ამ მიმართულებით გადასადგმელი ნაბიჯები.

თქვენ ახსენეთ თბილისში მშენებარე ესტაკადა; ამ პროექტთან დაკავშირებით თქვენ სასამართლოშიც გქონდათ შეტანილი სარჩელი, როგორ წარიმართა პროცესი?

ამ მიმართულების კორდინატორი ჩვენთან ლაშა ჩხარტიშვილია; ლაშას რამოდენიმე თვის განმავლობაში ჰქონდა მცდელობა, გამოეთხოვა პროექტის დოკუმენტაცია. დოკუმენტაციას ვერ ვნახულობდით და ამასთან დაკავშირებით იყო სასამართლო. ყველა ხედავს, რომ ესტაკადა პარტიზანული წესით შენდება. არ არის სწორი ესტაკადის აშენება ქალაქში, მთელი კლდე მოღრღნეს, ეს მიუღებელია! კლდეების კვნეტის პროცესია დაწყებული ამ ქალაქში და ესეც მიუღებელია! საერთოდ, არქუტექტურაშიც, მშენებლობაშიც და ესთეტიკურადაც სწორად ითვლება, ის რომ ნაგებობა ან გაყვანილობა არსებულ გარემოს მოარგო და არა არსებული გარემო შეცვალო. ქალაქში ასეთი ტიპის ესტაკადები არ უნდა შენდებოდეს, ქალაქში ყველა გზა (და დიდ ქალაქებში ეს ასეა) უნდა მიჰყვებოდეს რელიეფს, რელიეფის შეცვლა მიუღებელია. გარდა ამისა - შეიძლება ორკილომეტრიანი ავტობანი არსებობდეს?! ვიდრე სიჩქარეს აკრეფს მანქანა, გზაც დამთავრდება. ამან, შესაძლოა, ძალიან ბევრი ავტო-შემთხვევა გამოიწვიოს.

დავუშვათ, თქვენ გახდით მერი, თქვენ დადგებით იმ ფაქტის წინაშე, რომ ესტაკადის მშენებლობა მიმდინარეობს ან შესაძლოა, იმ დროისათვის დასრულებულიც კი იყოს; რას გააკეთებთ ამ პროექტთან დაკავშირებით?

არსებობს ამ ქალაქში ძალიან კარგი არქიტექტორები და ურბანისტები; ამ ქალაქში არიან ადამიანები, რომლებიც ქალაქის გამწვანებაზე ზრუნავენ, ამ ადამიანებთან ერთად დავჯდებით და მოვიფიქრებთ.

ავტობანის შემთხვევაშიც სპეციალისტებთან ერთად დავჯდებითYდა მოვიფიქრებთ. რაც ეხლა კეთდება სრული მარაზმია! ეს უბრალოდ თავის მოწონებაა. რა უნდა ავტობანს ქალაქში? რაც უკვე გაკეთებულია, ვერ გეტყვით, კარგია თუ ცუდი. ამასთან დაკავშირებით საჭიროა არქიტექტორების, ურბანისტების, ხელოვნებათმცოდნეების და მწვანე მოძრაობის ერთიანი საბჭოს შექმნა, მე ასეთი საბჭოს შექმნაზე ვფიქრობ.

მახსოვს თქვენი კრიტიკული დამოკიდებულება შუშის ხიდის მიმართ...

ეს შუშის ხიდი სრული ანაქრონიზმია! არავითარი ესთეტიური დატვირთვა არ აქვს ლანდშაფტში არ ჯდება, იქ სულ სხვა არქიტექტურაა. როგორ შეიძლება ამ შუშის გროვის დადგმა?! ხალხმა კარგი სახელი დაარქვა... ამ ხიდს დანიშნულებაც არ აქვს - ნახევარ კილომეტრშია მეტეხის ხიდი და დასავლეთით - ბარათაშვილის ხიდი. ამ ხიდის დატვირთვა მხოლოდ ის არის, რომ სააკაშვილმა გადმოიხედოს თავისი გუმბათიდან, დაინახოს და იყოს ბედნიერი – “ეს რა მაგარი რამ გამიკეთებიაო”. არ არის საჭირო ათეული მილიონების ფლანგვა ქალაქში, სადაც ამდენი სოციალურად გაჭირვებული ადამიანი ცხოვრობს და სადაც ყველა სოციალური შეღავათები გააუქმეს.

რაც შეეხება სატრანსპორტო მოძრაობის განტვირთვას, არქიტექტორთა კავშირმა რამოდენიმე წლის წინ შესთავაზა მერიას სატივეზე ხიდის აშენება; პროექტი 7-8 მილიონი ლარი ჯდებოდა და ითვალისწინებდა მტკვრის ორივე სანაპიროს ერთმიმართულებიან გზად გადაქცევას. სწორედ ეს პროექტი გამოიწვევდა სერიოზულ განტვირთვას და არა ეს ხიდი, რომელიც 70 თუ 80 მილიონი ლარი დაჯდა.

ყველაფერზე, რაზედაც ჩვენ ვისაუბრეთ, საჭიროა ექსპერტების, პროფესიონალი ადამიანების ჩარევა და ჩართულობა; მე არ ვამბობ, რომ მე ყველაზე მაგარი ვარ ამ სფეროში; მე დავეყრდნობი ექსპერტების აზრს.

ხელისუფლების წარმომადგენლებიც ამბობენ, რომ ექსპერტების მოსაზრებებს ეყრდნობიან, მათაც ჰყავთ ექსპერტთა ჯგუფები და კონსულტაციების გადიან მათთან. ექსპერტების ჩართვა კარგია, რა თქმა უნდა, მაგრამ ხომ არ ფიქრობთ, რომ ფართო საზოგადოებაც უნდა იყოს ჩართული ამ პროცესებში?

არა, ეს ასე არ არის. მე აგიხსნით ხელისუფლების ექსპერტების როლს - ტელევიზიის საშუალებითაც ვხედავთ, როგორ ჩაივლის სააკაშვილი სადღაც და იტყვის: “აქ ეს აშენდება”. ანუ, ნაგებობის აშენება უკვე გადაწყვეტილია, ხოლო მათი ექსპერტები უბრალოდ უძებნიან გამართლებას უკვე მიღებულ გადაწყვეტილებას; ექსპერტებმა უნდა დაამტკიცონ, რატომ არის სააკაშვილის გადაწყვეტილება გენიალური. ეს არის ამ ექსპერტების როლი.

ჩვენ უნდა დავამტკიცოთ ქალაქის გენერალური გეგმა, რომელშიც უნდა განისაზღვროს ქალაქის განვითარების მიმართულებები, პრიორიტეტები და ა.შ. უნდა შეიქმნას ექსპერტების გუნდი, ყოველგვარი პოლიტიკური მოტივის გარეშე. ქალაქის გეგმაც, განვითარების გეგმაც, კონცეფციაც - ეს ყველაფერი საზოგადოებასთან შეთანხმებით იქნება გადაწყვეტილი. როგორ გგონიათ, როგორ ვითარდებიან ქვეყნები? მაგალითად, კიევში რომ ჩახვალ, გულს უხარია ისეთი მდგომარეობაა გამწვანების და ახალი მშენებელობების თვალსაზრისით. მათ, ჩვენგან განსხვავებით, კონცეფცია აქვთ. ჩვენთან ერთი და იგივე უბანში დგას შუშის შენობა, მის გვერდით - შავი შენობა და შემდეგ რაღაც კლასიკური შენობა. ჩვენთან არანაირი გემოვნების ნასახი არ იგრძნობა. ერთი პერიოდი “ფანტანის მანია” იყო, ეხლა “შუშის მანიაზე” გადავედით. მე ვფიქრობ, ეს მანიაკალური დამოკიდებულებები უნდა დამთავრდეს. აუცილებელია აკადემიურად, კლასიკურად, სწორად ჩამოყალიბდეს საკითხები და შემდეგ თანმიმდევრულად განხორციელდეს.

ბატონო ზვიად, ჰაერის დაბინძურების პრობლემაზე რას იტყვით?

გამწვანება ჰაერის დაბინძურების წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯია, ეს ფაქტია. რაც შეეხება სხვა ღონისძიებებს - შესაძლოა, ქალაქში მაქსიმალურად არიდებული იყოს სატვირთო მანქანების მოძრაობა. როგორ უნდა მოხერხდეს ეს – მე ამასთან დაკავშირებითაც ზოგადი წარმოდგენები მაქვს და ამ საკითხებზეც დავეკითხებით ექსპერტებს. ჩვენ მაქსიმალურად უნდა შევეცადოთ, რომ სატრანზიტო ტრანსპორტმა არ გაიაროს ქალაქში.

ზოგადად, დაბინძურება ყველა ქალაქის სენია. ჩვენს ქალაქში გარემოს დამაბინძურებელი ქარხანა ბევრი არ არის. იქ, სადაც ქარხანა მუშაობს, დადგენილია ქალაქის დაბინძურებისგან დაცვის პარამეტრები. თბილისში დაბინძურების მთავარი წყარო ავტომანქანებია, მაგრამ ჩვენ ვერ ავკრძალავთ ძველ ავტომანქანებს და ვერც კონტროლს დავაწესებთ, მოსახლეობის სოციალური მდგომარეობიდან გამომდინარე. გამორიცხულია, რომ ჩვენ 10 წელზე ძველი მანქანის გავლა ავკრძალოთ ქალაქში – მოსახლეობის 80 პროცენტს ასეთი მანქანა ჰყავს. არც ეკოლოგიური კონტროლის განხორციელება იქნება შესაძლებელი. დაბინძურებასთან ბრძოლა ჩვენ გამწვანების გაზრდით და ქალაქის ტერიტორიაზე იმ ავტომანქანების გამოხშირვით უნდა დავიწყოთ, რომლის გამოხშირვაც შესაძლებელია. ეს არის ის, რაც ჰაერის დაბინძურებასთან დაკავშირებით გაკეთდება.

რას ფიქრობთ თბილისის შემოვლითი რკინიგზის პროექტზე? საჭიროა, თუ არა რკინიგზის ქალაქის ცენტრიდან გარეუბანში გადატანა?

პარიზსა და ბერლინში რკინიგზა ქალაქის ცენტრში არ გადის?! ამასთან დაკავშირებითაც, ჩემი აზრით, საჭირო იქნება კომპეტენტური პროფესიონალების რჩევა. გადატანას აქვს თავისი პლიუსი და მინუსი; ჩვენ უნდა გამოვნახოთ ოპტიმალური გზა, რათა ამით ქალაქის განვითარება არ შეფერხდეს.

არის მოსაზრება, რომ შემოთავაზებული მარშრუტით თბილისის ზღვასთან რკინიგზის სიახლოვე გარკვეულ საფრთხეებს ქმნის...

რა თქმა უნდა. ერთი ცისტერნა რომ ჩაიღვაროს, დამთავრდა შენი თბილისის ზღვა! 30-40 წელი ვერ გამოიხედავს თვალებში, ასეთი რამ რომ მოხდეს! მე მქონდა არქიტექტორებთან ამაზე საუბარი და ისინი ფიქრობენ, რომ დღეს არსებული პროექტი, არ არის მიზანშეწონილი, თუმცა, არსებობს სხვა მოსაზრებებიც, ამიტომ ამ მიმართულებით სამუშაოა. კონკრეტული გადაწყვეტილება მე არ გამაჩნია, პრობლემას ვიცნობ, მაგრამ ჩემზე უფრო კარგად იცნობენ ის ადამიანები, რომლებიც ჩართულნი არიან ამ საქმეში. უნდა გაიმართოს დისკუსია საზოგადოების მონაწილეობით და შემდეგ უნდა იქნეს მიღებული გადაწყვეტილება.

რას გააკეთებთ სასმელი წყლის ხარისხის გასაუმჯობესებლად და როგორ გადაჭრით ნარჩნების პრობლემას?

ამ პრობლემის მოსაგვარებლად იგივეს გთავაზობთ - მიღებულ უნდა იქნეს გადაწყვეტილება, უნდა გამოიყოს თანხა ბიუჯეტიდან, რომ გაწმენდილი წყალი მიეწოდოს მოსახლეობას.

რაც შეეხება ნარჩენებს და მთლიანად, ქალაქის დასუფთავებას - ეს ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი პრობლემაა. ამ პრობლემიდან სრული გამოსავალი არ არსებობს, მაგრამ არსებობს გადამამუშავებელი ქარხნების ცნება; ხელისუფლება მხოლოდ ლაპარაკობს უკვე რამოდენიმე წელია... იცით თუ არა, რომ ქალაქის ბიუჯეტიდან 40 მილიონი ლარი გამოიყოფა ქალაქის დასუფთავებისათვის, რაც უზარმაზარი კორუფციული თანხაა! ასეთი თანხა არ გამოიყოფა პარიზში და ლონდონშიც კი! შეუძლია ვინმეს თქვას, რომ თბილისი უფრო სუფთა ქალაქია ვიდრე ლონდონი ან პარიზი?!

გადამამუშავებელ ქარხანაში შესაძლებელი იქნება ნარჩების გადამუშავება, ასევე ელექტროენერგიის წარმოება, ასევე მოხდება პოლიეთილენის ნარჩენების შეგროვება, რომელიც შემდგომში გამოყენებადია. უნდა გითხრათ, რომ ეს არ არის იაფი სიამოვნება, ეს საკმაოდ ძვირი სიამოვნებაა, მაგრამ თუ ჩვენ გვინდა ამ საკითხს ეკოლოგიურად მიუდგეთ, ეკოლოგიური თვალსაზრისით სწორი მიდგომა ეს არის. არსებობს სხვა მეთოდებიც, რომელსაც ევროპის დიდი ქალაქებში იყენებენ. ეს არის სარკოფაგების გათხრა, შემდეგ იყრება ნარჩენები და შემდგომ მიწის დიდი ფენა ეყრება. ის თანხა, რომელიც იხარჯება ყოველთვიურად, ასტრონომიულია და სავსებით საკმარისია იმისთვის, რომ ქალაქი წესიერად დასუფთავდეს.

ქალაქის დღევანდელი ხელისუფლებაც ამ პრობლემის წინაშე დგას - არსებული ნაგავსაყრელები გადავსებულია და თბილისის ხელისუფლება ახალ ტერიტორიას ეძებს. თუ თქვენ გახდით ქალაქის მერი, ამავე პრობლემის წინაშე ძალიან მალე დადგებით და ალბათ არც გადამამუშავებელი ქარხნების მშენებლობისთვის საჭირო ის კოლოსალური თანხა გექნებათ...

უნდა დავიწყოთ ისეთი სარკოფაგების მშენებლობა, როგორიც ჩეხეთშია. ცოტა ხნის წინ ჩეხი სტუმრები მესტუმრენ; მათ დეტალურად ამიხსნეს, თუ როგორ კეთდება ეს სარკოფაგები - წყალმა რომ არ გაჟონოს, ორმოებს აბეტონებენ და მისი გავსების შემთხვევაში, მიწის საკმაოდ დიდი ფენით ფარავენ. ასეთ მეთოდებს იყენებენ ჩეხეთში და იგივეს გაკეთება შესაძლებელია ჩვენთანაც. რაც შეეხება გადამამუშავებელ ქარხნებს, არსებობს ძვირადღირებული და საშუალო სიძვირის ქარხნები - ბიუჯეტი რის საშუალებასაც მოგვცემს, იმის მიხედვით უნდა მივიღოთ გადაწყვეტილება.

ბოლო კითხვა მინდა დაგისვათ - ერთი თვეც არ არის გასული, რაც გიგი უგულავამ ხელი მოაწერა ევროპის მერების შეთანხმებას (კოვენანტს). ამ შეთანხმებით ჩვენ ვიღებთ ვალდებულებას, რომ 2020 წლისათვის 20 პროცენტით შევამცირებთ კლიმატის ცვლილების გამომწვევი სათბური გაზების ემისიას თბილისში. თქვენ თუ გახდით მერი, ხელს შეუწყობთ ამ ვალდებულების შესრულებას?

ჩვენთან იგივე პრობლემებია, რაც ევროპის ქალაქებში? მე ვფიქრობ, რომ ჩვენი მსგავსი პრობლემები მათ არ აწუხებთ. შეიძლება, შევადაროთ ევროპის ქალაქები ქალაქს, სადაც ხე არ დგას, რომ ბავშვი გაასეირნო?

ჩვენი მთავარი პრობლემაა პარკების პრობლემა, ჩვენი Mმთავარი პრობლემაა ნაგავსაყრელის პრობლემა და ჩვენი მთავრი პრობლემაა ის, რომ ყველაფერი სისტემაში არ არის მოყვანილი. ისინი, ევროპის ქალაქები, სხვა დონეზე არიან ასულები.

ანუ ფიქრობთ, რომ კლიმატის ცვლილების პრობლემა ჩვენი პრობლემა არ არის?

კლიმატის ცვლილებაზე როგორ უნდა მოვახდინოთ ჩვენ გავლენა? ამ თემებზე თუ დავიწყეთ ფულის ხარჯვა, კარგად დაგვდგომია საქმე... არ არის ეს ჩვენი საქმე. ჩვენ ჯერ უნდა მივხედოთ სხვა გადაუდებელ საკითხებს და მერე უნდა ვიფიქროთ რაღაცა “ვისში პილოტაჟზე”.
 

უკან
ინტერვიუები
მხარდაჭერილია საქართველოში ნიდერლანდების სამეფოს საელჩოს მიერ
Copyright © Green Alternative. All rights reserved