Independent Forest Monitoring


 
არქივი
ტრადიციონალისტები – ჩვენი საქართველო და ქალთა პარტია: შეიძლება აღადგინო ტერიტორიული მთლიანობა და აღარ გყავდეს ადამიანი, ვინც იქ იცხოვრებს და აღარ გქონდეს ბუნება, სადაც ცხოვრება ღირს


ინტერვიუ საარჩევნო ბლოკის `ტრადიციონალისტები – ჩვენი საქართველო და ქალთა პარტია” ერთ-ერთ ლიდერთან ქალბატონ გუგული მაღრაძესთან

ქალბატონო გუგული, თქვენი პარლამენტში მოსვლის შემთხვევაში, რა გაკეთდება ჰაერის ხარისხის გასაუმჯობესებლად?

სამწუხაროდ, თუ საბედნიეროდ, ჩვენთან არ არის მძიმე ინდუსტრია, რომელიც ჰაერს აბინძურებს, თუმცა მადნეულში და ზესტაფონში ეს პრობლემები არის. ვთვლი, რომ იქ მეტი მოთხოვნა უნდა იყოს კერძო საწარმოს ხელმძღვანელების მიმართ, ვგულისხმობ, მაგალითად, ფილტრების დაყენებას.

როგორ ფიქრობთ, უნდა დარჩეს, თუ არა საქართველოს ტყეები მთლიანად სახელმწიფო საკუთრებაში?

მე პარლამენტში ძალიან ვეწინააღმდეგებოდი იმას, რომ ტყეები სახელმწიფოს უფლებამოსილებიდან გამოსულიყო. ახალგაზრდა იდეოლოგების მხრიდან საწინააღმდეგო აზრი იყო ის, რომ დღეს ტყე მოუვლელია, რადგან პატრონი არ ჰყავს და როცა კერძო პირი იქნება, უფრო მოევლება. ჯერ ჩვენთან არ არის იმ დონის მენტალობა, რომ კერძო მესაკუთრე მომავალზე ფიქრობდეს. ამიტომ კერძო მფლობელობაში გადასვლა ნიშნავს, რომ სახელმწიფოს ამის კონტროლი არ შეუძლია. მიმაჩნია, რომ ეს ძალიან დიდი შეცდომაა და საქართველოს ხელისუფლებას ამის უფლება არ ჰქონდა.

რას ფიქრობთ იმაზე, რომ ტყეების ნაწილი ადგილობრივ თვითმმართველობებს გადაეცეს სამართავად?

ადამიანი, რომელიც ტყესთან ახლოს ცხოვრობს, რომლისთვისაც ტყე არის საარსებო საშუალება, შეიძლება, მან უკეთ მოუაროს. ცხადია, სახელმწიფოს უნდა ჰქონდეს დაცული ტერიტორიები, ნაკრძალები, სადაც სახელმწიფოს უფლებამოსილება ხორციელდება, თუმცა ადგილობრივ ტყეებთან დაკავშირებით, ალბათ უმჯობესია, თუ ადგილობრივი თვითმმართველობის ხელში იქნება.

მიგაჩნიათ, თუ არა მნიშვნელოვნად საქართველოს ტერიტორიის დაცვა გენმოდიფიცირებული ორგანიზმებისგან და რა კონკრეტულ ნაბიჯებს გადადგამთ ამ მიმართულებით?

გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების კონტროლი სახელმწიფოს მხრიდან ჩვენთან არ ხდება. საერთოდ, თუ საქართველოში ხელი შეეწყობა სოფლის მეურნეობის განვითარებას, გვექნება ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტი, ამაზე კარგი რა არის, ამით მსოფლიო ბაზარზეც გავალთ. მართალია, ერთ-ერთმა იდეოლოგმა გიგა ბოკერიამ ერთხელ აღნიშნა, რომ სოფლის მეურნეობა ღარიბი ქვეყნების ხვედრიაო, მაგრამ ეს ასე არ არის. ვინ თქვა, რომ ღარიბი ქვეყანა არ ვართ? პრეზიდენტის პროგრამა სიღარიბის დაძლევაზე მოწმობს იმაზე, რომ ჩვენი ქვეყნის პირველი პრობლემა სიღარიბეა. სოფლის მეურნეობა ეს არის ქართველებისთვის ტრადიციული ცხოვრების წესი. გარდა ამისა, ეს არის სიღარიბის პრობლემის, ფაქტიურად, მოხსნაც კი, იმიტომ, რომ მილიონნახევარი ადამიანი სოფლის მეურნეობის სფეროშია დასაქმებული. როდესაც გენმოდიფიცირებული პროდუქტი შემოდის, ეს ფაქტიურად ანგრევს ეკოლოგიურ სოფლის მეურნეობას. გენმოდიფიცირებული პროდუქტების შემოსვლაზე დაინტერესებული არიან ადამიანები, რომლებიც შესაბამის კანონს იღებენ. ათი-თხუთმეტი კაცი მდიდრდება, მილიონნახევარმა ადამიანმა კი არ იცის თავისი პროდუქტი სად გაასაღოს.

პარლამენტმა, რომლის წევრი თქვენც იყავით, პლენარულ სხდომაზე ჩააგდო ბიოუსაფრთხოების კარტახენას ოქმის რატიფიცირება, რომელიც სწორედ გენმოდიფიცირებულ ორგანიზმებს ეხება. თუმცა, შესაბამის კომიტეტებში ორჯერ იყო მოწონებული. რატომ მოხდა ასე?

იცით რაშია საქმე? მიუხედავად იმისა, რომ ეს პარლამენტი საკმაოდ უვარგისი იყო, იყო საკითხები, რომლის მიმართაც სხვადასხვა შეხედულება არსებობდა. პარლამენტარების რაღაც ნაწილი შეშინებული იყო იმიტომ, რომ გენმოდიფიცირებული პროდუქტი შემოვიდოდა და ჩათვალეს, რომ კარტახენას ოქმი ამას ხელს შეუწყობდა. ნაწილს კი, ეს არ აწყობდა. ინფორმაცია კარტახენას ოქმის მნიშნელობის შესახებ ვერანაირად ვერ გაუცნობიერეს პარლამენტარებს. შესაძლებელია, ლობირებაც იყო, არც ეს არის გამორიცხული.

მიჩნეულია, რომ დიდი კაშხლების მშენებლობა არ განიხილება როგორც მდგრადი ენერგეტიკა და განახლებადი ენერგია. თქვენი აზრით, როგორ უნდა განვითარდეს საქართველოში ენერგეტიკის სექტორი?

მე არ ვარ ენერგეტიკის სპეციალისტი. ეს ნორმალურმა და წესიერმა ენერგეტიკოსებმა უნდა გადაწყვიტონ. ჩემი აზრით, თუკი არსებობს იმის დასკვნები, რომ ეს ზიანს მიაყენებს ბუნებას, მაშინ არ უნდა გავაკეთოთ. ამ შემთხვევაში, აქცენტი საშუალო სიმძლავრის ელექტროსადგურებზე უნდა გაკეთდეს. უნდა არსებობდეს ამის სპეციალური პროგრამა. ამ მხრივ, მართლაც შეიძლება რაღაცის გაკეთება. შეიძლება მზის და ქარის ენერგიებიც გამოვიყენოთ. რაც შეეხება ატომურ ელექტროსადგურებს, წინააღმდეგი ვარ მათი მშენებლობის.

ქალბატონო გუგული, რას ფიქრობთ დღემდე განხორციელებული მოპოვებითი მრეწველობის ობიექტების პრივატიზაციის ეფექტურობასა და სამართლიანობაზე? რამდენად დაცულია ამ პროცესში ადამიანის უფლებები?

კარგით რა, როგორ შეიძლება ჩვენს ქვეყანაში ასეთი კითხვა დავსვათ? რამდენად შეიძლება იყოს ადამიანის უფლებები დაცული, როცა საქმე ეხება რაღაც ეკონომიკურ პროექტებს და ვიღაცის მოგებას. ეს ძალიან შეუსაბამოა იმიტომ, რომ ნამდვილად არავინ არ ფიქრობს, განსაკუთრებით, ადამიანის უფლებებზე, როცა საქმე ეკონომიკურ ინტერესებს ეხება. უბრალოდ, ხალხი თუ მოახერხებს და ძალიან დიდ პროტესტს გამოთქვამს, მაშინ შეიძლება რაღაცა გამოვიდეს.

თქვენ როგორც პარლამენტარი, როგორც მაკონტროლებელი, რას გააკეთებთ ამ კუთხით?

არის საწარმოს ინტერესი და არის ადამიანების ინტერესი. ყოველთვის უნდა იყოს დაცული წონასწორობა. თუკი, მაგალითად, საწარმოს ინტერესები მნიშვნელოვანია, უზარმაზარი მოგებაა და ასე შემდეგ, მაშინ იმ ადამიანს სათანადო ანაზღაურება უნდა მისცე, თუ სახლი ჰქონდა, ისეთივე სახლი დაუდგა. თუ ეს აუცილებლობას არ წარმოადგენს და ეს საბადო შეიძლება სხვაგანაც იყოს, მაშინ უნდა მისცე საშუალება იმ ადამიანებს, რომ იცხოვრონ თავიანთ ადგილებზე.

საქართველოში დაცული ტერიტორიები მთელი ქვეყნის ტერიტორიის შვიდი პროცენტიც კი არ არის, მაშინ როდესაც მაგალითად, ესტონეთში 16%-ია, ჩეხეთში-15%, მთლიანად ევროკავშირის მასშტაბით საშუალოდ 20%. როგორ ფიქრობთ, რა უნდა გაკეთდეს ამ მიმართულებით?

ჩემი აზრით, უნდა იყოს უფრო მეტი დაცული ტერიტორია. საქართველოს ერთ-ერთი სიმდიდრე ეს არის. თან ეს სამომავლო საქმეა, გინარჩუნებს კლიმატს, გინარჩუნებს იმას, რითიც საქართველო კარგია და მდიდარია.

რას გააკეთებთ წყლის რესურსების ეფექტურად მართვის უზრუნველსაყოფად?

2000 წელს ამერიკაში ჩატარდა კონფერენცია თემაზე – წყალთან დაკავშირებული კონფლიქტები მსოფლიოში. ზუსტად აქ იყო ნათქვამი, რომ 2012 წლისათვის ერთი ლიტრი წყალი უფრო ძვირი ეღირება, ვიდრე ერთი ლიტრი ნავთობი. მე მაშინ ძალიან გამიხარდა და უზარმაზარი სიამაყის გრძნობა გამიჩნდა, რომ მტკნარი წყლით ჩვენ ვართ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქვეყანა მთელს მსოფლიოში. ეს არის უზარმაზარი სიმდიდრე, რომლის ათვისებაზეც საჭიროა დაფიქრება და პროფესიონალური მიდგომა. მარტო ის კი არ არის მთავარი რას ლაპარაკობ, მთავარია ვინ ლაპარაკობს და რა გამოცდილების მქონე.

რა უნდა გაკეთდეს ნარჩენების შეგროვებისა და განთავსების პრობლემის მოსაგვარებლად?

ამ სფეროში უზარმაზარი მაფიაა მსოფლიოს მასშტაბით. ძალიან ბევრი ფული კეთდება. ჩვენთან იყო მცდელობები 90-იან წლებში, რომ შემოსულიყო ახალი კომპანიები. ვითომ შემოვიდა, მაგრამ მაინც ვერ აჯობა იმ ნაგვის მაფიას, ვინც ეხლა აქ არის. ეს რთული პრობლემაა. ვფიქრობ, რომ უნდა იყოს გადამამუშვებელი ქარხანა.

ქალბატონო გუგული, ბოლო დროს მიღებულმა რომელმა საკანონმდებლო ცვლილებებმა მოახდინა დადებითი ან უარყოფითი გავლენა გარემოს მდგომარეობაზე?

ვთვლი, რომ საყოველთაო პრივატიზაცია შეცდომა იყო. ჯერ ერთი სახელმწიფოს იქნებ სჭირდება ახალი ჯიშების გამოცდა ან მსგავსი რამ, არ უნდა ჰქონდეს ამისთვის მიწის რესურსი? ან ეკოლოგიური ლტოლვილები რომ არიან – მათთვის რაღაცა მიწა არ უნდა ჰქონდეს სახელმწიფოს?

სტიქიურ მოვლენებთან დაკავშირებით რომ ვისაუბროთ. მაგალითად, სულ ახლახანს დასავლეთ-აღმოსავლეთ საქართველოს დამაკავშირებელ ცენტრალურ მაგისტრალზე მდინარე ლიახვზე ხიდი ჩაინგრა...

რამდენიმე წლის წინ პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ხიდების კათედრამ გააკეთა გათვლა. მაშინ ითქვა, რომ ეს ხიდი არის ძალიან ცუდ მდგომარეობაში, გაკეთდა აღდგენის პროექტიც, რომელიც, როგორც მახსოვს, 50 ათასი დოლარი ჯდებოდა. მაშინ ეს პროექტი, ცხადია, უჯრაში ჩადეს და უკვე დღეს გვეუბნებიან, რომ იგივე ხიდი 5 მილიონი თუ 500 ათასი დოლარი ჯდება. ეს ხომ აშკარად არასერიოზულია!

მიგაჩნიათ, თუ არა, რომ გარემოსდაცვითი მოთხოვნების უგულვებელყოფა ახდენს ამაზე გავლენას, მაგალითად, მდინარეებიდან ინერტული მასალების მოპოვებაზე დღეს აღარ გაიცემა გარემოზე ზემოქმედების ნებართვა?

აქ ორი რამ არის: ერთი – მიღებულია გაუთვლელი და გაუთვალისწინებელი გადაწყვეტილებები. მეორე – არის გადაწყვეტილებები, რომლებიც ემსახურება კერძო ბიზნესების განვითარებას. შეიძლება, ქვეყანაში არ იყოს სამსახური, რომელიც სურსათის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს? სახელმწიფო უნდა იყოს ვალდებული ამაზე. ვინ თქვა, მითუმეტეს ჩვენნაირ ქვეყანაში, რომ სახელმწიფომ ყველაფერზე ხელი უნდა დაიბანოს? მაგალითად, მიმაჩნია, რომ გარემოსდაცვითი ლიცენზიების გაცემაზე გადაწყვეტილება პრეზიდენტის დონეზე უნდა მიიღებოდეს. მასთან უნდა იყოს სპეციალური საბჭო, რომელიც პრეზიდენტს წარუდგენს პროექტს, შეიძლება, თუ არა ამაზე ლიცენზიის გაცემა. გარემოს დაცვა არის უპირველესი პრობლემა საქართველოში.

ალბათ, საქმის კურსში ბრძანდებით იმასთან დაკავშირებით, რომ ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის ლიცენზირება ჩამოერთვა გარემოს დაცვის სამინისტროს და ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში გადავიდა. ამ საკითხზე რას იტყვით?

გამცემლიძე წინააღმდეგი იყო ამის და ვერ დაიცვა? შეიძლება, იმიტომ უთხრეს, წადი მაჟორიტარადო. ეს არის აბსოლუტურად მიუღებელი. ეკონომიკის სამინისტროს აქვს სულ სხვა ინტერესები და გარემოს დაცვას უყურებს როგორც თავის ეკონომიკურ სამსახურს. ეს არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება.

თქვენთვის, როგორც ქალთა პარტიის ლიდერისთვის, რამდენად მნიშვნელოვანია გარემოს დაცვა?

ქალთა პარტიები ძალიან ფაქიზი და მგრძნობიარენი არიან ქვეყნის მნიშვნელოვანი პრობლემის მიმართ. მაგალითად, ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში არსებობენ ქალთა პარტიები და მათი მთავარი პრობლემატიკა არის გარემოს დაცვა იმიტომ, რომ ამ ქვეყნებში გარემოს დაცვა ყველაზე მნიშვნელოვანია. ირლანდიაში ქალთა პარტიის პრიორიტეტია კონფლიქტების მოგვარება. ინდოეთში ქალთა პარტია ქალების და გოგონების განათლებაზე მუშაობს. ეს იმას მოწმობს, რომ ქალთა პარტიებს ძალიან სწორი ხედვა აქვთ. ჩვენთან, მე მგონი, იმდენი საკითხია აქტუალური, რომ ქალთა პარტიას ძალიან გაუჭირდება ყველაზე თანაბრად იმუშაოს; მაგრამ მიმაჩნია, რომ ჩვენთვის დემოგრაფიული და გარემოს დაცვის პრობლემებია პრიორიტეტული. ტერიტორიული მთლიანობის პრობლემაზე წინ მე ამას დავაყენებ, რადგან შეიძლება აღადგინო ტერიტორიული მთლიანობა და აღარ გყავდეს ადამიანი, ვინც იქ იცხოვრებს და აღარ გქონდეს ბუნება, სადაც ცხოვრება ღირს.
უკან
     
Free Hit Counter

პროექტი ხორციელდება აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოსა (USAID) და საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდის (IFES) ფინანსური მხარდაჭერით.

Copyright © Green Alternative. All rights reserved